Lo thung amadon Nam Cua dang dc thu hep

Các nhà khoa học Úc cho biết các đo đạc bằng vệ tinh cho thấy lỗ thủng tầng ozone ở Nam Cực đang thu hẹp lại, với kích thước nhỏ nhất trong vòng 10 năm qua.
Theo nhà khoa học Paul Fraser thuộc Tổ chức Nghiên cứu công nghiệp và khoa học Liên bang Úc (CSIRO), một trong các tổ chức nghiên cứu lớn nhất thế giới, nếu lỗ thủng này tiếp tục thu hẹp với chiều hướng trên, tầng ozone ở Nam Cực sẽ được hồi phục trong vòng 60-70 năm nữa.
Tầng ozone là một lớp khí mỏng ở tầng bình lưu của khí quyển, có tác dụng như một lá chắn, ngăn các tia cực tím có hại đến trái đất.
Lỗ thủng ozone xuất hiện do ảnh hưởng của các chất gây ô nhiễm trong bầu khí quyển. Tại những nơi có lỗ thủng ozone, tia cực tím đến được mặt đất nhiều hơn và sẽ gây tác hại nghiêm trọng cho sự sống trên trái đất.
T.VY (Theo Xinhua)

Su song con tren chom sao tu giai

Phát hiện mới nhất của nhóm Marcy vừa được công bố tuần rồi: đó là hành tinh thứ năm quay quanh ngôi sao mang tên 55 Cancri (thuộc chòm sao Cự giải), nằm cách Trái đất 41 năm ánh sáng.
Trong 20 năm qua, nhóm của nhà thiên văn học Geoff Marcy thuộc Viện Berkeley của Đại học California là một trong những nhóm khám phá hành tinh hàng đầu thế giới. Trong số 260 hành tinh được phát hiện trong những hệ mặt trời khác, nhóm Marcy đã tìm ra hơn 150 hành tinh.
Tuổi Trẻ trích dịch bài trả lời của G.Marcy trên Los Angeles Times 16-11.
* Ông hãy mô tả phát hiện mới của mình?
- Đây (55 Cancri) là một trong những ngôi sao gần Mặt trời của chúng ta nhất. Nó có cùng trọng lượng, cùng nhiệt độ và cùng tuổi với Mặt trời. Nói đơn giản thì điều thú vị nhất là chúng tôi đã tìm ra năm hành tinh chính quay quanh nó. Các hành tinh quay quanh 55 Cancri có trọng lượng dao động khác nhau, từ nhỏ nhất (nhỏ hơn Trái đất ít nhất 10 lần) cho đến lớn nhất (lớn hơn trọng lượng sao Mộc bốn lần).
* Liệu có hành tinh nào có sự sống trên đó không?
"Nếu có một Mặt trăng quanh hành tinh thứ năm này, nó sẽ có bề mặt đá, nên nước có thể tụ trong hồ và đại dương. Nước, lẽ đương nhiên, là then chốt cho sự sống. Việc khám phá hệ năm hành tinh đầu tiên này khiến tôi hết sức vui sướng, biết rằng Thái dương hệ của chúng ta cùng gia đình hành tinh của nó không phải là điều hiếm hoi trong vũ trụ này".
(Geoff Marcy)
- Hành tinh mới nhất, được đánh dấu số 5, có quĩ đạo cách 55 Cancri khoảng 117 triệu km, tức 32 triệu km gần hơn so (khoảng cách giữa) Trái đất với Mặt trời. Nhờ đó, hành tinh mới có thể có một năm khoảng 260 ngày, và quan trọng hơn, nằm trong vị trí các nhà thiên văn học gọi là vùng có sự sống.
Gần 55 Cancri, hành tinh mới này có thể đã ấm lên - giống mặt chúng ta được hơ trong hơi ấm lửa trại vậy, nhiệt độ ấm áp này sẽ khiến nước (nếu có) tan thành chất lỏng. Tuy nhiên, cần phải nói là hành tinh mới dường như hình thành chủ yếu từ hydrogen và khí helium. Trọng lượng của nó khoảng 55 lần trọng lượng Trái đất. Một hành tinh lớn như thế với lõi đá và bầu khí dễ cháy sẽ khó lòng trụ đỡ cho một sự sống như chúng ta được biết.
* Sức quyến rũ của một hành tinh giống như Trái đất là gì?
- Tìm ra trái đất đầu tiên là ước mơ của Aristotle (nhà triết học cổ Hi Lạp). Ngay cả trong địa hạt tôn giáo, con người đã và đang tự hỏi liệu có phải chỉ có một mình Trái đất ở đây không? Liệu Trái đất có phải là trung tâm của sự sáng tạo?... Vatican sẽ rất quan tâm. Không đùa đâu. Tôi đã nhận được hai cuộc điện thoại của họ.
* Triển vọng cho việc tìm ra những hành tinh trong tương lai sẽ như thế nào?
- Có ba sứ mệnh thú vị mà NASA hiện đang lên kế hoạch và tăng cường tìm kiếm. Sứ mệnh thứ nhất tên gọi Kepler. Đó là một viễn vọng kính đặt trên vũ trụ, có thể đo được vệt mờ bé nhất (được tạo ra bởi việc một hành tinh bay ngang trước một ngôi sao chủ), tới 1/100.000, cho phép chúng tôi dò ra những hành tinh tương tự Trái đất. Mục tiêu là chụp hình một khoanh lớn của bầu trời chung quanh chòm sao Thiên nga, quan sát 150.000 ngôi sao liên tục trong bốn năm... Dự kiến nó sẽ được bắt đầu vào năm 2009.
* Còn những nhiệm vụ khác?
- Kế đó, NASA đang thúc đẩy sứ mệnh đo giao thoa vũ trụ (SIM) tại Phòng thí nghiệm phản lực ở nam California. Việc SIM làm là tìm những hành tinh tương tự Trái đất trong những khu vực có thể có sự sống ở những ngôi sao gần Trái đất nhất. SIM sẽ tìm người anh em song sinh của Trái đất trong khoảng cách vài năm ánh sáng gần chúng ta.
* Và sứ mệnh thứ ba?
- Là bộ dò tìm hành tinh trái đất (terrestrial planet finder - TPF). Tôi xếp nó thứ ba bởi vì lý do công nghệ còn xa mới đạt tới. Chúng tôi hi vọng sẽ khởi sự nó vào năm 2016. Điều đặc biệt về TPF là nó sẽ chụp những tấm ảnh đầu tiên của những hành tinh tương tự Trái đất. Thử nhìn vào chính Thái dương hệ của chúng ta. Hành tinh nào màu xanh? Trái đất. Cho nên nếu anh tìm ra một ngôi sao khác có chấm xanh mờ quay quanh một ngôi sao vàng, thì màu xanh (đó) và những phân tích hóa học của hành tinh có thể cho chúng ta một giả thiết mạnh mẽ về sự sống.
* Nếu tìm ra được "anh em song sinh" với Trái đất, chúng ta sẽ làm gì?
- Tôi biết chính xác ta sẽ làm gì: Viện Berkeley cùng với SETI (Viện Tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái đất) đang xây dựng một kính viễn vọng vô tuyến ở phía bắc núi Lassen (Hat Creek) để dò tìm những tín hiệu truyền hình và truyền thanh từ một nền văn minh công nghệ tiên tiến.
* Nếu tìm được sóng radio, chúng ta sẽ làm gì?
- Đã có dự thảo về việc này. Bước A sẽ là thông tin rộng rãi và đồng loạt khắp thế giới để mọi người có thể biết và giám sát công việc của chúng ta. Bước tiếp theo sẽ là... một hội nghị, nơi tất cả các dân tộc đều cử đại diện đến để thảo luận thông điệp nào chúng ta sẽ hồi đáp họ. Hãy nhớ cuộc đối thoại đó sẽ không được ứng đáp sinh động đâu, bởi một ngôi sao cách ta 50 năm ánh sáng có nghĩa thông điệp cần 50 năm để tới với họ và 50 năm nữa để họ trả lời chúng ta!
TRẦN ĐỨC THÀNH trích dịch

Giai Ma Tieng Ca Voi

Giai Ma Tieng Ca Voi
Cá voi bướu - Ảnh: marinapuestadelsol.comTTO - Các nhà khoa học Úc đang nghiên cứu âm thanh của cá voi bướu cho biết họ đã giải mã hệ thống liên lạc bí ẩn của cá voi, xác định tiếng kêu của cá voi đực và tiếng cảnh báo của cá voi mẹ.
Uôp, thuôp, tiếng càu nhàu và tiếng rít lên là một phần trong các tiếng cá voi được các nhà khoa học tại Đại học Queensland thu được.
Trong khi thu tiếng cá voi trong thời gian ba năm, các nhà khoa học khám phá ít nhất 34 lọai tiếng kêu khác nhau của cá voi, với các dữ liệu được công bố trên Tạp chí của Hội Âm thanh Hoa Kỳ. “Tôi hi vọng tìm ra khỏang 10 tiếng kêu khác nhau, nhưng thực tế tìm thấy 34. Đây đúng là một thư mục rộng lớn và đa dạng”, nhà nghiên cứu Rebecca Dunlop thuộc Đại học Queensland nói với Reuters.
Các nhà khoa học đã nghiên cứu cá voi bướu di trú phía đông, khi chúng di chuyển lên xuống bờ biển phía đông của Úc, và thu được 660 âm thanh từ 61 nhóm cá voi khác nhau. Họ gắn máy truyền âm thanh vào các phao gần cá voi và kiểm sóat sự tương tác giữa cá voi với nhau từ bờ biển.
Dunlop nói nhiều âm thanh của cá voi có thể trùng ý nghĩa, nhưng một số có ý nghĩa rõ ràng. Tiếng rừ rừ của con đực có nghĩa nó đang tán tỉnh con cái. Những tiếng kêu và những tiếng thét tần số cao có thể gán cho sự không hài lòng, khi các con đực hích nhau tháp tùng các con cái trong cuộc di trú. Tiếng uôp rất thông dụng khi các cá voi mẹ bơi cùng con của chúng.
Dunlop không định nghĩa các liên lạc của cá voi là ngôn ngữ, nhưng nói những âm thanh của chúng rõ ràng có những giống nhau với sự tương tác giữa người với nhau. “Thật là thú vị khi chúng rõ ràng là những động vật biển có vú, chúng đã bị tách khỏi các động vật có vú trên đất liền từ lâu, rất lâu, nhưng chúng có vẻ như vẫn còn sử dụng hệ thống liên lạc cơ bản”, Dunlop nói.
Dunlop hi vọng những nghiên cứu sắp tới sẽ giúp khám phá các ảnh hưởng của tàu bè và thiết bị định vị đối với cá voi di trú.
Q.HƯƠNG – Theo Reuters